Disiplinler: Kültür Sanat, Resim, Estetik İlgili Maddeler: Ton, Chiaroscuro, Tenebrizm, Form, Hacim, Barok, Caravaggio
Işık–gölge, resimde aydınlık ve karanlık alanların ilişkisi yoluyla hacim, mekân, atmosfer, vurgu ve dramatik etki oluşturma yöntemidir. Chiaroscuro bu ilişkinin belirli tarihsel ve teknik kullanımlarından biridir; ışık–gölge kavramı ise bundan daha geniştir.
Disiplinler: Kültür Sanat, Resim, Estetik İlgili Maddeler: Ton, Chiaroscuro, Tenebrizm, Form, Hacim, Barok, Caravaggio
Bu maddenin disiplinleri, ilişkili maddeleri ve onların birbiriyle bağları. Düğümleri sürükleyebilir, yakınlaştırabilir; bir maddeye dokunarak haritada gezinebilirsiniz.
Barok, özellikle 17. yüzyıl Avrupa sanat ve mimarlığında güç kazanan; hareket, dramatik ışık, güçlü mekân duygusu, teatral düzenleme ve izleyicide yoğun bir etki yaratma eğilimiyle ilişkilendirilen sanat anlayışıdır. Tek biçimli bir üslup değil, farklı coğrafyalarda farklı görünümler kazanan geniş bir tarihsel olgudur.
Boya ve renk, resimde malzeme ile görsel algının kesiştiği iki temel alandır. **Pigment**, boyaya renk veren fiziksel madde; **boya**, pigmentin bağlayıcı ve gerektiğinde yardımcı maddelerle hazırlanmış resim malzemesi; **renk** ise ışık, yüzey, çevredeki renkler ve görme sistemi arasındaki etkileşimle oluşan algıdır. Ressam açısından renk yalnız tüpteki ad değildir: değer, kroma, sıcaklık, şeffaflık, boya kalınlığı, zemin rengi ve komşu renklerle birlikte çalışır. Bu nedenle doğru renk kullanımı, tek tek renkleri bilmekten çok **renk ilişkilerini, malzemeyi ve zemini yönetme becerisidir**.
Empresyonizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da gelişen; değişen ışığı, atmosferi ve modern yaşamın anlık görsel deneyimini açık renkler, belirgin fırça vuruşları ve çoğu zaman açık havada çalışma yoluyla araştıran sanat hareketidir. Akademik resim anlayışına karşı modern resmin önemli kırılmalarından birini oluşturmuştur.
Görsel sanatlarda form, bir varlığın biçimsel kuruluşunu ve özellikle hacim, kütle ve üç boyutluluk algısını ifade eder. Resimde fiziksel üç boyut bulunmamasına rağmen çizgi, ton, renk, perspektif ve ışık-gölge aracılığıyla form duygusu kurulabilir.
Hacim, bir biçimin üç boyutlu yer kapladığı veya resim yüzeyinde üç boyutluymuş gibi algılandığı görsel niteliktir. İki boyutlu resimde hacim; ışık-gölge, ton, perspektif, renk geçişları ve çizgisel modelleme yoluyla oluşturulabilir.
Şükran Pekmezci (1946, Çankırı), Türk ressam ve sanat eğitimcisidir. İstanbul Çapa Öğretmen Okulu Resim Semineri ile Buca Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü’nde yetişmiş; ilkokuldan öğretmen okullarına ve üniversite düzeyine uzanan uzun eğitimcilik yaşamını kesintisiz resim üretimiyle birlikte sürdürmüştür. Figüratif resimlerinde insanı; düğünler, çocuklar, kış sahneleri, gündelik hayat, toplumsal karşılaşmalar, doğa ve kültürel bellek üzerinden ele alır. Çocuk kitapları ve ders kitaplarının resimlenmesinde çalışmış, TRT için çocuklara yönelik sanat programları hazırlayıp sunmuş; sanat ile eğitimi aynı kültürel sorumluluğun iki alanı olarak yaşatmıştır.
Ton, bir rengin veya görsel alanın göreli açıklık ve koyuluk derecesidir. Ton farklılıkları resimde hacim, derinlik, ışık, atmosfer ve odak oluşturabilir; renk kullanılmasa bile güçlü bir mekân ve form duygusu yaratılmasını sağlar. Tate de tonu bir rengin göreli açıklık veya koyuluğu olarak tanımlar.